İdrar Torbası Nasıl Boşaltılır, Torba Ne Sıklıkla Değiştirilir?

İdrar Torbası Türleri Nelerdir?

Evde sonda kullanan hastalarda genellikle iki tür idrar torbası kullanılır. Yatak kenarına asılan büyük hacimli torba, özellikle yatağa bağımlı hastalarda ve gece boyunca tercih edilir. Gün içinde hareket edebilen hastalarda ise bacağa bantlarla sabitlenen, daha küçük bir torba kullanılabilir. Bazı hastalar gündüz bacak torbası, gece ise yatak torbası olmak üzere ikisini birlikte kullanır.

Hangi torbanın kullanılacağı hastanın hareketliliğine ve günlük yaşamına göre belirlenir. Torbaların çoğunda alt kısımda bir boşaltma musluğu, üst kısımda ise idrarın geri akışını engelleyen bir kapakçık bulunur. Torba seçiminde hastanın kendi başına boşaltma yapıp yapamayacağı da göz önünde bulundurulmalıdır. Aşağıdaki tablo iki torba türünü genel hatlarıyla karşılaştırır:

Kullanılan torbanın özellikleri için üretici talimatına bakın.

İdrar Torbası Ne Zaman Boşaltılmalı?

İdrar torbası tamamen dolana kadar beklenmemelidir. Dolan torba ağırlaşır, sondayı aşağı doğru çekerek rahatsızlık yaratabilir ve idrarın geri akma riskini artırır. Genel bir alışkanlık olarak torba yarısını ya da üçte ikisini geçtiğinde boşaltmak uygundur. Ayrıca dolu bir torbanın musluk ve bağlantı noktalarına binen yük, sızıntı olasılığını da artırır.

Boşaltma saatlerini günlük rutine bağlamak unutmayı önler; örneğin sabah kalkınca, öğle yemeğinden sonra, akşam ve yatmadan önce. Bacak torbası daha küçük olduğu için gün içinde daha sık boşaltılması gerekir. Hekiminiz idrar miktarını takip etmenizi istediyse boşaltırken torbanın üzerindeki ölçü çizgilerinden yararlanarak miktarı not edebilirsiniz. Gece boyunca kullanılan torbanın sabah ilk iş olarak boşaltılması da iyi bir alışkanlıktır.

İdrar Torbası Adım Adım Nasıl Boşaltılır?

Torbayı boşaltmak birkaç dakikalık basit bir iştir, ancak her seferinde aynı temizlik kurallarına uyulması gerekir. Boşaltma musluğu mikropların sisteme girebileceği noktalardan biridir. Bu nedenle musluğun hiçbir yüzeye, kaba ya da ellere değmemesi önemlidir. Adımlar ilk başta uzun gibi görünse de birkaç kez uygulandıktan sonra kısa sürede doğal bir alışkanlık hâline gelir.

İdrarı boşaltmak için yalnızca bu iş için ayrılmış, temiz bir kap ya da doğrudan klozet kullanılabilir. Kap her kullanımdan sonra yıkanıp kurutulmalı ve başka bir amaçla kullanılmamalıdır. Torbayı boşaltan kişi değişse bile aynı adımların aynı sırayla uygulanması önemlidir. Aşağıdaki sıralama evde güvenle uygulanabilecek temel adımları gösterir:

1. Ellerinizi sabunla yıkayın, mümkünse tek kullanımlık eldiven giyin.
2. Kabı torbanın altına, musluğa değmeyecek şekilde yerleştirin.
3. Musluğu açın ve idrarın kaba akmasını bekleyin.
4. Torba boşalınca musluğu kapatın, ucunu temiz bir peçeteyle silin.
5. Musluğu yuvasına yerleştirin ve torbayı yeniden askısına takın.
6. İdrarı klozete döküp kabı yıkayın, ardından ellerinizi tekrar yıkayın.

Torba Nereye ve Nasıl Asılmalı?

Torbanın konumu, idrarın doğru yönde akması için belirleyicidir. İdrar yerçekimiyle aşağı doğru aktığı için torba her zaman mesane seviyesinin altında tutulmalıdır. Torba mesaneden yukarı kaldırıldığında içindeki idrar geri akabilir ve bu da enfeksiyon riskini artırır. Aynı şekilde torbanın yere değmesi de musluğun kirlenmesine ve mikropların sisteme girmesine yol açabilir.

Hastayı yatakta çevirirken, sandalyeye oturturken ya da taşırken torbanın konumunu gözden kaçırmamak gerekir. Bu sırada hortumun gerilmesi veya hastanın altında sıkışması da sık karşılaşılan bir sorundur. Her pozisyon değişikliğinden sonra yapılan kısa bir kontrol, idrarın akışının durmasını ve hastanın gereksiz yere rahatsız olmasını önler. Torbayı yerleştirirken şu noktalara dikkat edin:

• Torbayı yatağın kenarındaki askıya takın; yere koymayın.
• Hortumun bükülmediğinden ve hastanın altında kalmadığından emin olun.
• Hortumda sarkma yapan bir kıvrım oluşmasın; idrar düz bir yolla aksın.
• Hastayı çevirirken torbayı da yatağın aynı tarafına alın.
• Bacak torbasının bantlarını dolaşımı engellemeyecek kadar gevşek takın.

İdrar Torbası Ne Sıklıkla Değiştirilir?

Torbanın ne sıklıkla değiştirileceği, kullanılan torbanın türüne ve üreticinin talimatına göre farklılık gösterir. Bazı torbalar belirli bir süre kullanılmak üzere tasarlanırken bazıları tek kullanımlıktır. Bu nedenle kesin bir gün sayısı vermek yerine torbanın kutusundaki ya da prospektüsündeki bilgiye ve sağlık ekibinizin önerisine göre hareket etmek en doğrusudur.

Değişim zamanından bağımsız olarak torbada yırtık, sızıntı, renk değişikliği, kötü koku ya da içinde biriken tortu varsa torba yenilenmelidir. Torba değiştirilirken sonda ile torbanın bağlantı ucu temiz tutulmalı ve uçlar hiçbir yüzeye değmemelidir. Sonda ve torba sisteminin genel düzeni hakkında sonda takma ve değişimi sayfamızda bilgi bulabilirsiniz.

Gece Torbası ve Bacak Torbası Birlikte Nasıl Kullanılır?

Gün içinde bacak torbası kullanan hastalarda gece için daha büyük hacimli bir torba gerekebilir. Bu durumda gece torbası çoğu zaman bacak torbasının musluğuna eklenir; böylece sonda ile bacak torbası arasındaki bağlantı açılmamış olur. Sabah gece torbası ayrılır ve bacak torbası gün boyunca kullanılmaya devam eder.

Bu yöntem, kapalı sistemin bozulmadan korunmasını sağladığı için tercih edilir. Ancak her torba sistemi bu şekilde birleştirilmeye uygun olmayabilir. Kullandığınız ürünlerin birbirine uyumlu olup olmadığını öğrenmek ve doğru bağlantı tekniğini görmek için sağlık ekibinize danışmanız önerilir. Gece torbası sabah ayrıldıktan sonra üretici talimatına göre ya atılmalı ya da temizlenip kurutulmalıdır.

Torbada Hangi Durumlar Bir Sorun Belirtisidir?

Torbayı boşaltırken idrarın miktarına, rengine ve berraklığına kısaca göz atmak, olası sorunları erken fark etmenizi sağlar. Torbaya uzun süre idrar gelmemesi çoğu zaman hortumun bükülmesinden kaynaklanır, ancak sondanın tıkandığını da gösterebilir. İdrarın bulanıklaşması veya kötü kokması ise enfeksiyon açısından değerlendirilmelidir. Bu gözlemler için ayrıca zaman ayırmanıza gerek yoktur; boşaltma anı yeterli bir fırsattır.

Basit kontrollerle düzelmeyen durumlarda beklemek yerine destek almak doğru olur. Sondanın tıkanması ya da yerinden oynaması durumunda evde sonda değişimi için bizimle iletişime geçebilirsiniz. Hastanın sondası ile ilgili bilgileri ve son değişim tarihini hazır bulundurmak da işinizi kolaylaştırır. Şu durumlarda sağlık ekibinize veya hekiminize haber verin:

• Birkaç saattir torbaya idrar gelmemesi ve alt karında şişlik
• Sonda çevresinden belirgin idrar sızması
• İdrarda kan veya pıhtı görülmesi
• İdrarda bulanıklık, tortu ve kötü koku ile birlikte ateş
• Torbada yırtık veya musluktan sızıntı

Sık Sorulan Sorular

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel durumunuz için hekiminize danışın.