İlaçlar Evde Nasıl Saklanır? Buzdolabında Saklanması Gerekenler

İlaçları Doğru Saklamak Neden Önemlidir?

İlaçlar, üretildikleri andan son kullanma tarihine kadar belirli koşullarda saklanacak şekilde hazırlanır. Isı, nem ve ışık bu koşulların dışına çıkıldığında etken maddenin yapısı bozulabilir. Bu durumda ilaç dışarıdan aynı görünse bile beklenen etkiyi göstermeyebilir. Örneğin nemli bir ortamda bekleyen tabletler dağılabilir, sıcakta kalan bir şurubun kıvamı ve rengi zamanla değişebilir.

Özellikle düzenli ilaç kullanan yaşlılar ve kronik hastalığı olan kişiler için doğru saklama, tedavinin bir parçasıdır. Etkisini yitirmiş bir ilaç, hastalığın kontrolden çıkmasına yol açabilir. Bazı ilaçlar ise bozulduğunda mideyi veya cildi tahriş eden maddelere dönüşebilir. Bu nedenle ilacı doğru yerde saklamak, onu düzenli ve doğru saatte kullanmak kadar önemlidir.

Evde İlaç Saklarken Hangi Kurallara Uyulmalı?

İlaçların çoğu oda sıcaklığında, kuru ve serin bir yerde saklanır. Kutunun üzerinde ya da prospektüste farklı bir saklama koşulu yazıyorsa her zaman o bilgi esas alınır. Emin olamadığınız durumlarda eczacınıza veya hekiminize sormak en doğru yoldur. Kutuda yazan sıcaklık aralığı, ilacın etkisini koruyabildiği koşulları gösterir ve bu aralığın dışına çıkmamaya özen gösterilmelidir.

İlacı orijinal kutusunda tutmak, hem ışıktan korunmasını sağlar hem de adını, son kullanma tarihini ve prospektüsünü bir arada tutar. Haftalık ilaç kutuları günlük düzen için yararlıdır, ancak bu kutulara yalnızca birkaç günlük miktar konmalıdır. Haftalık kutuya aktarılan ilaçların adını ve son kullanma tarihini görebilmek için orijinal kutuyu atmamak gerekir. Aşağıdaki temel kurallar evdeki tüm ilaçlar için geçerlidir:

• İlaçları orijinal kutusunda ve prospektüsüyle birlikte saklayın.
• Kutunun üzerindeki saklama koşulunu okuyun ve ona uyun.
• İlaçları çocukların ulaşamayacağı, kapalı bir dolapta tutun.
• Kapağı açılan şurup, damla ve kremlerin açılış tarihini kutuya not edin.
• Farklı kişilere ait ilaçları ayrı kutularda saklayın.

İlaçlar Evin Hangi Bölümlerinde Saklanmamalı?

Evde ilaçların en sık saklandığı yerlerden biri banyo dolabıdır, ancak bu yer çoğu ilaç için uygun değildir. Duş sırasında artan sıcaklık ve buhar, tabletlerin nem çekmesine ve dağılmasına neden olabilir. Mutfakta ocağın veya fırının yakınındaki raflar da benzer şekilde ısıya açıktır. Bu nedenle ilaçlar için yatak odasında veya koridorda, güneş almayan kapalı bir dolap daha uygun bir seçimdir.

Güneş alan pencere önleri, kalorifer petekleri ve arabanın torpidosu ilaçlar için en riskli yerler arasındadır. Yaz aylarında kapalı bir arabanın içi kısa sürede çok yüksek sıcaklıklara ulaşır. Çantada taşınan ilaçların da uzun süre güneş altında veya sıcak bir ortamda bırakılmaması gerekir ve bu durum özellikle yaz aylarında önemlidir. İlaçları uzak tutmanız gereken yerleri şöyle özetleyebiliriz:

• Banyo dolabı ve lavabo çevresi
• Ocak, fırın, çaydanlık ve bulaşık makinesinin yakını
• Güneş alan pencere kenarları
• Kalorifer peteği ve soba çevresi
• Araba torpidosu ve bagajı
• Çocukların kolayca açabileceği çekmeceler

Hangi İlaçlar Buzdolabında Saklanmalıdır?

Bazı ilaçların etkisini koruyabilmesi için soğukta saklanması gerekir. Bu ilaçların kutusunda genellikle buzdolabında, 2 ile 8 derece arasında saklanmaları gerektiği yazar. Buzdolabında saklanması gereken bir ilacın oda sıcaklığında ne kadar kalabileceği ilaca göre değişir ve bu bilgi prospektüste yer alır. Bu tür ilaçları eczaneden alırken nasıl taşınması gerektiğini sormak da iyi bir alışkanlıktır.

Aşağıdaki tablo, evde sık karşılaşılan soğuk zincir gerektiren ilaç gruplarını genel hatlarıyla gösterir. Tablodaki gruplara giren her ilaç buzdolabında saklanmak zorunda değildir; her zaman kendi ilacınızın kutusundaki bilgiye bakın. Evde yapılacak iğneler için ilacın nasıl taşınacağını, randevu sırasında evde enjeksiyon için gelen sağlık ekibimize de sorabilirsiniz.

Tablo bilgilendirme amaçlıdır. Saklama koşulu ilaçtan ilaca değişir; kutudaki ve prospektüsteki bilgi esastır.

Buzdolabında İlaç Saklarken Nelere Dikkat Edilmeli?

Buzdolabının her bölümü aynı sıcaklıkta değildir. Kapak rafları açılıp kapandıkça ısınır, dondurucuya yakın arka bölümde ise ilaç donabilir. İlaçlar için en uygun yer genellikle orta raflar ve rafın ön-orta kısmıdır. Sebzelik çekmecesi de nem ve sıcaklık değişimleri nedeniyle ilaç saklamak için uygun bir yer değildir; ilaçlar için bu bölümler yerine sabit sıcaklıktaki rafları seçmek gerekir.

Donmuş bir insülin veya aşı çözüldükten sonra eski haline dönmez ve kullanılmamalıdır. İlaçları gıdalarla karışmayacak şekilde kapaklı bir kapta tutmak hem hijyen hem de düzen açısından yararlıdır. Bu kabı her zaman aynı rafta tutmak, ilacın evdeki herkes tarafından kolayca bulunmasını sağlar ve gıdalarla karışmasını önler. Buzdolabında ilaç saklarken şu adımlara dikkat edebilirsiniz:

1. İlaçları kapak rafına değil, orta rafa yerleştirin.
2. Dondurucuya ve buzdolabının arka duvarına temas ettirmeyin.
3. Kapaklı, etiketli bir plastik kap kullanın.
4. Buzdolabında bir termometre bulundurmak sıcaklığı izlemenizi kolaylaştırır.
5. Elektrik kesintisi olduğunda kapağı gereksiz yere açmayın.

İlacın Bozulduğunu Nasıl Anlarsınız?

Bozulmuş bir ilacı her zaman gözle ayırt etmek mümkün değildir, ancak bazı değişiklikler dikkat çekicidir. Tabletlerde renk değişimi, ufalanma veya birbirine yapışma görülebilir. Şuruplarda bulanıklık, çökelti ya da koku değişikliği; berrak olması gereken bir çözeltide ise tortu veya renk farkı uyarı işaretidir. Kremlerde ise yağ ve suyun ayrışması ya da kıvamın belirgin şekilde değişmesi dikkat edilmesi gereken bir değişikliktir.

Görünümü değişmiş bir ilacı kullanmadan önce mutlaka eczacınıza danışın. Uygun olmayan koşullarda uzun süre kalmış bir ilaç, görünüşü normal olsa da etkisini yitirmiş olabilir. Bu tür durumlarda ilacın yenisini almak için hekiminize başvurmak en güvenli yoldur. Bozulduğundan şüphelendiğiniz ilacı başka bir ilaçla değiştirmeye çalışmadan önce mutlaka uzman görüşü alın.

Son Kullanma Tarihi Geçen İlaçlar Ne Yapılmalı?

Evdeki ilaç dolabını birkaç ayda bir gözden geçirmek, tarihi geçmiş ilaçların birikmesini önler. Son kullanma tarihi geçen ilaçlar kullanılmamalı, başkasına da verilmemelidir. Kullanılmayan ilaçları çöpe, lavaboya veya tuvalete atmak yerine eczanelerdeki toplama kutularına bırakmak çevreyi korur. Dolabı gözden geçirirken tarihi yaklaşan ilaçları öne almak, önce onların kullanılmasını kolaylaştırır.

Birden fazla ilaç kullanan hastalarda saklama düzeni, ilaçların karışmasını önlemenin de temelidir. Günlük ilaç düzenini kurmak için evde ilaç takibi yazımıza göz atabilirsiniz. Evde yapılacak bir uygulama öncesinde ilaçların nasıl hazır tutulacağını ise hasta rehberimizde bulabilirsiniz. Evde uygulama yapılacaksa ilacın kutusunu ve prospektüsünü önceden hazır tutmak işleri kolaylaştırır.

Sık Sorulan Sorular

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel durumunuz için hekiminize danışın.