Normal Tansiyon Değerleri Kaç Olmalı? Yüksek ve Düşük Tansiyon

Tansiyondaki Büyük ve Küçük Sayı Ne Anlama Gelir?

Tansiyon ölçümünde iki değer elde edilir ve sonuç genellikle 120/80 mmHg gibi yazılır. Büyük sayı olan sistolik basınç, kalbin kasılıp kanı damarlara pompaladığı andaki basıncı gösterir. Küçük sayı olan diyastolik basınç ise kalbin iki atım arasında gevşediği andaki basınçtır. Dijital cihazlarda bu iki değerin yanında genellikle nabız sayısı da gösterilir.

Günlük dilde bu değerler çoğunlukla 12'ye 8 şeklinde söylenir. Her iki sayı da önemlidir ve yalnızca birinin yüksek olması da tansiyon yüksekliği olarak değerlendirilebilir. Özellikle ileri yaşta damarların esnekliğini yitirmesiyle büyük tansiyonun tek başına yükseldiği durumlar sık görülür. Genç yaşta ise küçük tansiyonun yüksekliği daha ön planda olabilir.

Normal Tansiyon Değeri Kaç Olmalı?

Genel olarak kabul edilen sınıflamaya göre yetişkinlerde 120/80 mmHg'nin altındaki değerler normal kabul edilir. 140/90 mmHg ve üzerindeki değerler ise, farklı günlerde yapılan ölçümlerde tekrarlıyorsa yüksek tansiyon olarak değerlendirilir. Bu iki eşik arasındaki değerler sınırda kabul edilir ve yaşam tarzı açısından dikkat gerektirir. Bu değerler yetişkinler için geçerlidir; çocuklarda ve gebelikte farklı ölçütler kullanılır.

Farklı kılavuzlar arasında eşik değerlerde küçük farklar olabilir. Ayrıca evde yapılan ölçümler için muayenehanedeki ölçümlere göre biraz daha düşük eşikler kullanılır. Yaşınıza ve eşlik eden hastalıklarınıza göre size uygun hedef değeri ve tedavi gerekip gerekmediğini hekiminiz belirler. Bu nedenle aşağıdaki tabloyu yalnızca genel bir yol gösterici olarak düşünün.

Genel kabul gören sınıflamadır; kılavuzlara göre küçük farklar olabilir. İki değer farklı sınıfa düşüyorsa yüksek olan sınıf esas alınır.

Yüksek Tansiyon Hangi Belirtilerle Ortaya Çıkar?

Yüksek tansiyon çoğu zaman hiçbir belirti vermez ve yıllarca fark edilmeden sürebilir. Bu sessiz seyir nedeniyle kalp, böbrek, beyin ve gözler zaman içinde zarar görebilir. Bu yüzden hiçbir şikâyet olmasa bile tansiyonun düzenli aralıklarla ölçülmesi önerilir. Ailesinde tansiyon hastalığı olanlar, fazla kilolu kişiler ve diyabet hastaları için bu kontroller daha da önemlidir.

Belirti görüldüğünde ise genellikle tansiyon belirgin şekilde yükselmiştir. Aşağıdaki şikâyetlerin bazıları yorgunluk, uykusuzluk veya migren gibi başka nedenlerle de ortaya çıkabilir; bu yüzden tansiyonu ölçmeden yorum yapmamak gerekir. Şikâyet anında doğru teknikle yapılan bir ölçüm, durumu netleştirmeye büyük ölçüde yardımcı olur. Yüksek tansiyonla ilişkili olabilecek belirtiler şunlardır:

• Özellikle ense bölgesinde baş ağrısı
• Baş dönmesi ve sersemlik hissi
• Kulak çınlaması
• Bulanık görme veya gözlerin önünde uçuşmalar
• Burun kanaması
• Çarpıntı ve çabuk yorulma

Düşük Tansiyon Nedir, Ne Zaman Sorun Olur?

Genel olarak 90/60 mmHg'nin altındaki değerler düşük tansiyon olarak kabul edilir. Bazı kişilerin tansiyonu doğal olarak düşüktür ve hiçbir şikâyete yol açmaz. Düşük tansiyon asıl olarak baş dönmesi, bayılma veya halsizlik gibi belirtilerle birlikte olduğunda önem kazanır. Bu durumda düşüklüğün nedeninin araştırılması için hekime başvurmak gerekir.

Yaşlılarda yataktan ya da oturduğu yerden hızlıca kalkınca tansiyonun ani düşmesi sık görülür ve düşmelere yol açabilir. Sıvı kaybı, sıcak havalar, uzun süre ayakta kalmak ve bazı ilaçlar da tansiyonu düşürebilir. Yataktan kalkmadan önce birkaç dakika kenarda oturmak bu riski azaltır. Düşük tansiyonla birlikte görülebilecek belirtiler şunlardır:

• Ayağa kalkınca baş dönmesi veya gözlerin kararması
• Halsizlik ve yorgunluk
• Bulantı
• Soğuk, soluk ve nemli cilt
• Bayılma ya da bayılacak gibi olma

Tansiyon Gün İçinde Neden Değişir?

Tansiyon gün boyunca sabit kalmaz; uyku, hareket, stres ve yemek gibi pek çok etkene göre iner ve çıkar. Genellikle sabah uyandıktan sonraki saatlerde yükselir, gece uykuda ise düşer. Bu nedenle tek bir ölçüm, tansiyonunuz hakkında kesin bir fikir vermez. Gün içinde birkaç ölçüm arasında küçük farklar görmeniz de çoğu zaman normaldir.

Heyecan, ağrı, soğuk hava, tuzlu yemekler, kahve ve sigara da tansiyonu geçici olarak yükseltebilir. Doğru bir değerlendirme için ölçümlerin her gün benzer saatlerde ve aynı koşullarda yapılması gerekir. Hekiminiz gerekli görürse tansiyonun 24 saat boyunca izlendiği bir cihazla takip yapılmasını isteyebilir. Bu yöntem, gece tansiyonunun ve gün içindeki dalgalanmaların görülmesini sağlar.

Hangi Tansiyon Değerlerinde Acil Yardım Gerekir?

Tansiyonun 180/120 mmHg ve üzerinde ölçülmesi ciddi bir yükselişi gösterir. Ölçümü tekrarlarken sakin kalmaya çalışın; panik ve heyecan değeri daha da yükseltebilir. Böyle bir değer ölçtüğünüzde birkaç dakika dinlenip ölçümü tekrarlayın; değer hâlâ yüksek ve şikâyet yoksa aynı gün hekiminize ulaşın. Bu yükseklik aşağıdaki belirtilerden biriyle birlikteyse vakit kaybetmeden 112'yi arayın.

Benzer şekilde düşük tansiyonla birlikte bayılma, bilinç bulanıklığı veya göğüs ağrısı görülürse de acil yardım istenmelidir. Bu durumlarda tansiyonu düşürmek ya da yükseltmek için evde kendi başınıza ilaç almayın ve yakınlarınızdan yardım isteyin. Ekip gelene kadar kişiyi rahat bir pozisyonda tutmak yeterlidir. Acil yardım gerektirebilecek belirtiler şunlardır:

• Göğüs ağrısı veya göğüste baskı hissi
• Nefes darlığı
• Konuşma bozukluğu, yüzde kayma
• Kol veya bacakta güçsüzlük ya da uyuşma
• Ani ve şiddetli baş ağrısı, görme kaybı
• Bilinç bulanıklığı veya bayılma

Evde Tansiyon Takibi Nasıl Planlanır?

Tansiyon yüksekliği tanısı olan ya da sınırda değerleri bulunan kişiler için evde düzenli ölçüm, tedavinin etkisini görmenin en pratik yoludur. Ölçümlerin doğru teknikle yapılması ve sonuçların tarih ve saatleriyle not edilmesi, hekimin karar vermesini kolaylaştırır. Ölçüm defterinizi ya da telefonunuzdaki notlarınızı her kontrol randevunuza yanınızda götürmeyi unutmayın.

Kendi başına ölçüm yapmakta zorlanan yaşlılar ve yatağa bağımlı hastalar için evde tansiyon ve şeker takibi hizmetimiz bir destek seçeneğidir. Sağlık ekibimiz ölçümü evde yapar ve doğru tekniği yakınlarınıza da gösterir. Hekiminizin istediği kan tahlilleri için evde kan alma hizmetimizden yararlanabilir, hizmet bölgelerimize göz atabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel durumunuz için hekiminize danışın.